لکنت، علت ها، علائم، درمان ها

 | تاریخ ارسال: 1399/7/26 | 
لکنت، علت ها، علائم، درمان ها:
در مورد علت بروز لکنت، نظرات مختلفی وجود دارد. اما بهتر است بدانیم آنچه که غالبا ما باعث به وجودآمدن لکنت می دانیم مانند از پوشک گرفتن، ترس یا حادثه، عاملی است که لکنت خاموش را بیدار کرده است. والدین اغلب با این تصور که اگر آن اتفاق را مدیریت می کردند کودک دچار لکنت نمیشد، بی جهت دچارعذاب وجدان می شوند. در حالیکه به جز مواردی که حادثه منجر به آسیب فیزیکی به بخش هایی از مغز می شود (این نوع لکنت موضوع بحث ما نیست)، اتفاقات عامل اصلی لکنت نیستند بلکه فقط تلنگری برای بروز علائم هستند. پس به خاطر داشته باشید که شما در بروز لکنت فرزندتان مقصر نیستید اما با مراجعه زودهنگام برای درمان و یادگیری رفتارهای مناسب می توانید مانع  گسترش علائم، تداوم و شدیدتر شدن لکنت شوید.
همچنین مطالبی هم در مورد تاثیر رژیم غذایی و وراثت وجود دارد که در مورد هیچ کدام اتفاق نظر اساسی و قطعی وجود ندارد، و بهتر است به موارد علمی تر و قطعی در مورد لکنت پرداخته شود.
لکنت نوعی اختلال در روانی کلام است که در سنین مختلف، بروز می کند. وقفه های ناگهانی به واسطه گیر، تکرار، کشیده گویی ویا به میان اندازی صداها در کلمات که در افراد مختلف، نوع و میزان بروز این علائم متفاوت است. در اینجا مثال هایی از هر نوع لکنت می زنیم:
تکرار: مامامامان...../ ک  ک ک تاب...../ بابابابالا.....
گشیده گویی: (در هر کلمه تعدادی حروف بیصدا با صداهای آ،ای،او،اَ،اِ،اُ ترکیب میشوند. که کشیده گویی معمولا روی این صداها اتفاق می افتد)
ماااااااااامان، ماشیییییین
قفل یا گیر: اندام های گفتاری فرد درهنگام ادای بخشی از واژه، لحظه ای متوقف می شود. مثل یک گرفتگی آنی و معمولا با تلاش برای برطرف کردن همراه است:  م......امان 
به میان اندازی: من آ رفتم ک ک کتابخونه آ که دوستمو ببینم....
موارد بالا علائم اولیه و مستقیم لکنت هستند. بسته به شرایط فرد و نوع و شدت لکنت ممکن است رفتارهای ثانویه هم دیده شود، برخی ازین رفتارهای ثانویه جسمی هستند مانند تلاش و تقلا در اندام های گفتاری برای رها شدن از ناروانی، یا اخم، پلک زدن و ...برخی نیز رفتارهای غیر فیزیکی مانند کناره گیری، پرخاش، اضطراب و ....می باشند. علائم ثانویه نیز در افراد مختلف، متفاوت است. معمولا هر قدر از زمان شروع لکنت دورتر شویم و فرد برای درمان مراجعه نکرده باشد علائم بیشتری بروز می کند و نیز به دلیل تاثیر لکنت بر ارتباطات فرد یا کودک، مسائل رفتاری نظیر پرخاشگری و انزوا و یا اضطراب بیشتر بروز می کنند.
نکته بسیار مهم در مورد کودکان این است که کودکان در ابتدا هیچ نگرشی نسبت به این موضوع ندارند و رفتارهای ما و پاسخ های ما به لکنت، نگرش کودک را شکل می دهد و کودک تصمیم می گیرد که آن را کنترل کند، ازآن بترسد و اجتناب کند و گاها کودکان و نوجوانان آن را ابزاری برای کنترل محیط، در نظر می گیرند مثل جلب توجه یا به دست آوردن چیزی که می خواهند؛ چون معمولا والدین سعی می کنند فضای کاملا بدون تنش و مصنوعی فراهم کنند که کودک کمتر لکنت کند. این تلاش های والدین بایست تحت نظر متخصصین، تعدیل شود.
 
درمان ها:
محور درمان لکنت ، همانطور که از تعریف لکنت بر می آید؛ گفتاردرمانگر ها هستند. که با توجه به سن فرد، وضعیت کلی لکنت فرد شامل علائم و شدت آن، برنامه ی درمانی انتخاب می شود. هرچه قدر از سنین پایین تر به سمت بزرگسالی می رویم روش ها مستقیم تر و بیشتر روی گفتار فرد متمرکز می شود. یعنی معمولا در مورد کودکان، بیشتر با تنظیم رفتار والدین، تنظیم گفتار کودک با دادن بازخورد های مناسب در حین بازی تو سط گفتاردرمانگر و به صورت معمولا غیرمستقیم درمان صورت میگیرد؛ نوجوانان و دانش آموزان با برنامه های درمانی ویژه ی این سن که هم زمان مسائل هیجانی و اصلاح گفتار را شامل می شود و در مورد بزرگسالان پروتکل های مستقیم تر و عینی تر اجرا می شود.
نکته حائز اهمیت در مورد لکنت، ابعاد روانی و ذهنی آن و تاثیر بر رفتار و هیجانات فرد است. در مورد کودکانی که شروع لکنت با یک اتفاق ناخوشایند بوده معمولا بازی درمانی و مشاوره می تواند بسیار مفید باشد. نوجوانان اغلب به دلیل حساسیت سن رشدی و تاثیرات لکنت و نیز تناقضاتی که در این سن با والدین دارند نیاز به مشاوره دارند و گاهی نیز والدین نیاز دارند تا با دریافت مشاورات مناسب، رفتارهای تداوم دهنده و تشدید کننده لکنت را بشناسند و رفتارهای مناسب تر را فرا بگیرند. در مورد بزرگسالان که تجربه های طولانی تر و ناخوشایندی از لکنت دارند، و یا دوره هایی از اضطراب یا سرخوردگی را داشته اند ممکن است علاوه بر گفتاردرمانی و مشاوره، به نظر روانپزشک نیز نیاز داشته باشیم. ارجاع به متخصصین دیگر، بخشی از وظایف گفتاردرمانگردر برنامه درمان می باشد.
«هر قدر سن فرد هنگام مراجعه پایین تر باشد و زمان کوتاه تری از اولین تجربه یا شروع علائم لکنت سپری شده  باشد، درمان کوتاه تر و نتایج آن ماندگار تر خواهد بود. به طوریکه بهترین نتیجه در کودکی گرفته می شود و میزان موفقیت و عدم بازگشت لکنت در نوجوانان بیشتر از بزرگسالان می باشد.»
با توجه به اینکه شدت لکنت در زمان و موقعیت های مختلف نیز متفاوت است گاهی دوره طولانی ای گفتار فرد روان است و مجددا تحت شرایطی لکنت بروز می کند، درمان لکنت را به سه فاز درمان، تثبیت و انتقال تقسیم می کنند. اکثر مراجعین به محض برطرف شدن علائم در جلسه درمان و قبل از تثبیت، متاسفانه درمان را قطع می کنند اما همینکه فرد یا کودک  وارد محیط جدید یا تنش زایی می شود، با بازگشت علائم تصور می کنند درمان ناموفق بوده است. پس حتما درمان لکنت را تا تجربه ی موفقیت آمیز گفتار روان در موقعیت های متفاوت، با درمانگر خود ادامه دهید.
 
 
نکات پایانی:
از تغییر مکرر درمانگر جز در موارد ضروری، خودداری کنید. فرد یا کودک دارای لکنت ازینکه مکررا با فرد جدیدی در این مسیر قدم بردارند خسته می شوندو نیز تنوع شیوه های درمان نیز ممکن است فرد را سر در گم کند.
این موضوع که آگاهی کودک از لکنتش تاثیر مخرب دارد و باعث تداوم آن می شود سال هاست که از رده نظریه های علمی خارج شده است و امروزه مطالعات نشان داده اند که پذیرش لکنت و نیز آگاهی مثبت ( آگاه شدن با شیوه مناسب، تدریجی و با حمایت درمانگراز علائم لکنت ویادگیری هم زمان شیوه های کنترل آن)  از عوامل کاهش دهنده لکنت و موثر بر درمان موفق می باشند. طبق مقاله ای که در سایت انجمن گفتار، زبان و شنوایی آمریکا (ASHA) آمده است، کودکان از سه سالگی نسبت به ناروانی گفتار خود آگاهی دارند.
پس با مراجعه زودهنگام جهت درمان لکنت، دوره ی کوتاه تری از نگرانی و لکنت را با فرزند خود تجربه خواهید کرد.

 فیلم سخنرانی پادشاه:
این فیلم سینمایی درباره فردی دارای لکنت است که در زمان پدرش، برای نخستین بار سخنرانی از طریق رادیو‌ انجام می شود. این شخص برادر بزرگتری داشته و امیدوار بوده است که برادرش پادشاه شود و خودش هرگز مجبور نشود سخنرانی کند. با این حال به اصرار پدر و همسرش چند درمان را امتحان می کند ولی نتیجه ی خوبی نمی گیرد.
سرانجام وقتی مجبور به سخنرانی میشود گفتاردرمانگر تجربی ای را پیدا می کند اما در میانه راه و با کاهش علائم، درمان را رها می کند. وقتی به دلایلی برادرش از پادشاهی برکنار می شود، ناچار میشود درمان را ادامه دهد و به نتیجه ی مطلوب می رسد.
گرچه تکنیک های به کار رفته در این فیلم بسیار قدیمی هستند، اما به خوبی فراز و فرود های هیجانی فرد و حتی درمانگر نشان داده شده است.
 
دوتا کتاب:
کودک خوش بین
دیگر از قلدرها نمی ترسم

 
رابعه خلیلاوی
آسیب شناس گفتار و زبان (گفتاردرمانگر)

دفعات مشاهده: 111 بار   |   دفعات چاپ: 8 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر


دکتر مصطفی تبریزی

علیرضا تبریزی

تماشاخانه

کلمات کلیدی

کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی روزبه می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2020 All Rights Reserved | Roozbeh Psychological Counseling Center

Designed & Developed by : Yektaweb